انواع الگوهای صورتحساب الکترونیکی در سامانه مودیان (راهنمای کامل + جدول مقایسه)
راهنمای کامل انواع الگوهای صورتحساب های الکترونیکی
انواع الگوهای صورتحساب الکترونیکی در سامانه مودیان (راهنمای کامل + جدول مقایسه)
انتخاب الگوی صحیح صورتحساب، اولین و مهمترین قدم برای ارسال موفقیتآمیز فاکتور به سامانه مودیان است. بسیاری از مودیان به دلیل عدم آشنایی با ریزهکاریهای هر الگو، هنگام ارسال صورتحساب با خطاهای عجیب و غریب مواجه میشوند. آیا میدانید برای فروش طلا نمیتوانید از الگوی عمومی فروش استفاده کنید؟ یا تفاوت الگوی پیمانکاری با فروش عادی دقیقاً در چیست؟
پاسخ کوتاه این است: در حال حاضر ۱۲ الگوی مختلف برای صورتحساب الکترونیکی نوع اول تعریف شده است که هر کدام فیلدهای مخصوص به خود را دارند. رایجترین آنها «الگوی فروش» (الگوی ۱) است که برای اکثر کسبوکارها کاربرد دارد. اما اگر شغل خاصی مثل طلافروشی، صرافی، پیمانکاری یا شرکت حملونقل دارید، باید حتماً از الگوی اختصاصی صنف خود استفاده کنید تا صورتحساب شما معتبر شناخته شود.
چرا الگوهای مختلفی وجود دارد؟
سازمان امور مالیاتی برای اینکه بتواند مالیات اصناف خاص را دقیقتر محاسبه کند، الگوهای متفاوتی را طراحی کرده است. مثلاً در فروش طلا، اصل طلا از مالیات معاف است و فقط اجرت و سود مشمول مالیات میشود؛ بنابراین صورتحساب آن باید فیلدهای جداگانهای برای تفکیک این مبالغ داشته باشد که در الگوی فروش عادی وجود ندارد.
معرفی کامل الگوهای صورتحساب الکترونیکی (نوع اول)
طبق آخرین سند دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی (نسخه آذر ۱۴۰۴)، الگوهای مجاز عبارتند از:
الگوی اول (فروش): این همان الگوی عمومی است که اکثر شرکتها و فروشگاهها برای فروش کالا و خدمات عادی از آن استفاده میکنند.
الگوی دوم (فروش ارز): مخصوص صرافیها و بانکهای دارای مجوز ارزی است. در این الگو فیلدهایی مثل "نوع ارز" و "نرخ برابری ارز" وجود دارد.
الگوی سوم (طلا، جواهر و پلاتین): این الگو بسیار حیاتی است. در این الگو فیلدهای اختصاصی شامل "اجرت ساخت"، "سود فروشنده" و"حقالعمل" وجود دارد که برای محاسبه دقیق مالیات بر ارزش افزوده طلا ضروری است.
الگوی چهارم (قرارداد پیمانکاری): مخصوص شرکتهای پیمانکاری است. مهمترین ویژگی این الگو، الزامی بودن فیلد "شماره قرارداد" (شناسه قرارداد ثبت شده در سامانه) است.
الگوی پنجم (قبوض خدماتی): مختص شرکتهای آب، برق، گاز و تلفن برای صدور قبض است.
الگوی ششم (بلیط هواپیما): برای شرکتهای هواپیمایی و آژانسهای فروش بلیط کاربرد دارد و شامل فیلدهایی مثل "نوع پرواز" است.
الگوی هفتم (صادرا
ت): مخصوص صادرکنندگان است. در این الگو نرخ مالیات بر ارزش افزوده صفر است و ثبت اطلاعاتی مثل "شماره کوتاژ اظهارنامه گمرکی" الزامی است.
الگوی هشتم (بارنامه): برای شرکتهای حملونقل بار (جادهای، ریلی، دریایی، هوایی).
الگوی نهم (فروش فرآوردههای نفتی): مختص شرکتهای پالایش و پخش فرآوردههای نفتی.
الگوی یازدهم (بورس کالا): مخصوص معاملاتی است که در بورس کالا انجام میشود.
الگوی سیزدهم (خدمات بیمهای): برای شرکتهای بیمه جهت صدور بیمهنامه.
الگوی چهاردهم (فروش زنجیره): الگوی جدیدی که برای مدیریت زنجیره تأمین و پخش کالا طراحی شده است.
جدول مقایسه: کدام الگو برای کدام نوع صورتحساب؟
همه الگوها در "صورتحساب نوع اول" (با اطلاعات خریدار) قابل استفاده هستند، اما در "صورتحساب نوع دوم" (بدون اطلاعات خریدار) محدودیت وجود دارد. جدول زیر این موضوع را شفاف میکند:
نام الگو | کاربرد در نوع اول (B2B) | کاربرد در نوع دوم (B2C) | کاربرد خاص |
۱. فروش | ✅ | ✅ | عمومیترین الگو |
۲. فروش ارز | ✅ | ❌ | فقط صرافیها |
۳. طلا و جواهر | ✅ | ✅ | طلافروشان |
۴. پیمانکاری | ✅ | ❌ | پیمانکاران عمرانی و... |
۵. قبوض خدماتی | ✅ | ❌ | سازمانهای صادر کننده قبوض |
۶. بلیط هواپیما | ✅ | ❌ | ایرلاینها |
۷. صادرات | ✅ | ❌ | صادرکنندگان |
۹. فرآورده نفتی | ✅ | ❌ | پالایش و پخش |
۱۳. بیمه | ✅ | ✅ | شرکتهای بیمه |
نکته طلایی: همانطور که در جدول میبینید، اگر مودی طلافروش یا شرکت بیمه باشد، میتواند صورتحساب نوع دوم (بدون نام خریدار) را نیز با الگوی مخصوص خود صادر کند.
سوالات متداول
۱. من یک فروشگاه لوازم خانگی دارم، از کدام الگو باید استفاده کنم؟
شما باید از الگوی اول (فروش) استفاده کنید. این الگو برای تمامی کالاها و خدماتی که الگوی اختصاصی ندارند (مثل طلا یا ارز) استفاده میشود.
۲. آیا در الگوی پیمانکاری حتماً باید شماره قرارداد را وارد کنم؟
بله. در الگوی چهارم (پیمانکاری)، فیلد "شماره قرارداد" اجباری است. این شماره باید قبلاً در کارپوشه مالیاتی شما ثبت شده باشد، در غیر این صورت فاکتور ارسال نمیشود.
۳. تفاوت الگوی صادرات با فروش عادی چیست؟
در الگوی صادرات (الگوی ۷)، نرخ مالیات بر ارزش افزوده به صورت خودکار صفر در نظر گرفته میشود و شما ملزم به وارد کردن شماره کوتاژ گمرکی هستید تا معافیت مالیاتی برای شما اعمال شود.
نتیجهگیری و اقدام بعدی
شناخت دقیق الگوهای صورتحساب الکترونیکی از جریمههای ناشی از صدور فاکتور اشتباه جلوگیری میکند. همیشه قبل از صدور فاکتور، ماهیت کالا یا خدمت خود را بررسی کنید و الگوی متناسب با آن را انتخاب نمایید.
برای ارسال راحت و بدون دردسر فاکتور با انتخاب هوشمند الگوها، پیشنهاد میکنیم از [نرمافزار واسط سامانه مودیان یک حسابدار] استفاده کنید.

